Tabela uszczerbku na zdrowiu - sprawdź, co odpowiada Twojemu urazowi
Po wypadku komunikacyjnym ubezpieczyciel sprawcy prędzej czy później poda procent uszczerbku na zdrowiu i zbuduje na nim swoją propozycję. Poniższe narzędzie pokazuje, jakie pozycje tabeli uszczerbkowej odpowiadają urazowi konkretnej okolicy ciała i jakie przedziały procentowe przewiduje dla nich obowiązująca ocena procentowa. Proszę wskazać miejsce urazu na sylwetce.
W pigułce
- Tabela uszczerbku na zdrowiu to załącznik do rozporządzenia, nie cennik. Zawiera 199 pozycji z przedziałami procentowymi dla poszczególnych uszkodzeń ciała.
- W sprawie z OC sprawcy tabela nie wiąże sądu. Została wydana dla postępowań o jednorazowe odszkodowanie z ZUS, a w sprawie cywilnej pełni rolę pomocniczą.
- Ubezpieczyciele często stosują własne tabele. Ich postanowienia bywają dla poszkodowanego mniej korzystne niż ocena procentowa z rozporządzenia.
- Procent uszczerbku nie wyznacza wysokości zadośćuczynienia. Sąd przyznaje odpowiednią sumę za doznaną krzywdę i bierze pod uwagę indywidualne następstwa urazu.
- Poza zadośćuczynieniem przysługuje zwrot kosztów i renta. Kodeks cywilny obejmuje wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała, a przy zwiększonych potrzebach także rentę.
- Ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę. Przy konieczności dalszych ustaleń termin wydłuża się, ale bezsporną część świadczenia musi wypłacić wcześniej.
- Ugoda podpisana przed zakończeniem leczenia zamyka drogę do dopłaty. Następstwa urazu ujawniają się czasem po miesiącach, a ugoda obejmuje również te nieznane jeszcze skutki.
- Roszczenie przedawnia się po trzech latach. Gdy szkoda wynikła z przestępstwa, termin wynosi dwadzieścia lat od jego popełnienia.
Interaktywna tabela uszczerbku na zdrowiu
Proszę kliknąć w okolicę ciała, w której doszło do urazu. Narzędzie pokaże pozycje oceny procentowej odpowiadające tej okolicy, typowe uszkodzenia oraz to, czego można żądać od ubezpieczyciela sprawcy.
Sylwetka widziana od przodu: strona lewa poszkodowanego znajduje się po prawej stronie rysunku.
Numery pozycji i przedziały procentowe pochodzą z oceny procentowej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 954). Mają charakter orientacyjny i nie stanowią oceny konkretnej sprawy. Korzystanie z narzędzia nie tworzy stosunku pomiędzy kancelarią a użytkownikiem.
Czym jest tabela uszczerbku na zdrowiu
Pod nazwą „tabela uszczerbku na zdrowiu” kryje się ocena procentowa stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 954).
Ocena procentowa dzieli uszkodzenia ciała na grupy według okolic anatomicznych i przypisuje im numerowane pozycje. Przy każdej pozycji znajduje się liczba procent albo przedział, w którym orzecznik ma się poruszać. Jeżeli dla danego rodzaju uszczerbku podano dolną i górną granicę, stopień ustala się w tych granicach, biorąc pod uwagę obraz kliniczny, stopień uszkodzenia czynności narządu oraz towarzyszące powikłania. Gdy w ocenie procentowej brakuje pozycji odpowiadającej urazowi, przypadek ocenia się według pozycji najbardziej zbliżonej.
To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Tabela została wydana na potrzeby postępowań o jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego, a nie na potrzeby spraw cywilnych o zadośćuczynienie od sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela.
Czy tabela wiąże ubezpieczyciela po wypadku komunikacyjnym
Nie wiąże. W sprawie z OC sprawcy podstawą odpowiedzialności są przepisy Kodeksu cywilnego, a nie rozporządzenie wykonawcze do ustawy wypadkowej. Ubezpieczyciele sięgają po ocenę procentową posiłkowo albo stosują własne tabele, załączone do ogólnych warunków ubezpieczenia. W postępowaniu sądowym rozmiar uszczerbku ustala biegły, a sąd ocenia jego opinię jak każdy inny dowód.
Praktyczny wniosek dla poszkodowanego jest taki, że procent z decyzji ubezpieczyciela nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem. Jest stanowiskiem strony, która ma zapłacić. Rozbieżność między procentem przyjętym przez ubezpieczyciela a wnioskami opinii biegłego bywa wielokrotna i to ona najczęściej decyduje o tym, czy warto kierować sprawę do sądu.
Kto ustala procent uszczerbku
Zależy to od trybu. W postępowaniu przed ubezpieczycielem procent wyznacza lekarz orzecznik działający na jego zlecenie, często wyłącznie na podstawie nadesłanej dokumentacji, bez badania poszkodowanego. W postępowaniu sądowym procent ustala biegły sądowy odpowiedniej specjalności, po badaniu i po zapoznaniu się z pełną dokumentacją leczenia.
Dlatego kompletność dokumentacji medycznej przesądza o wyniku sprawy częściej niż treść samego pozwu. Karta informacyjna z izby przyjęć, wypis ze szpitala, opisy badań obrazowych, skierowania na rehabilitację i zaświadczenia o niezdolności do pracy tworzą obraz, na którym pracuje biegły. Braki w tym obrazie działają na niekorzyść poszkodowanego.
Czego można żądać poza procentem uszczerbku
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę to tylko jedno z roszczeń. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, a poszkodowany może żądać wyłożenia z góry sumy potrzebnej na koszty leczenia (art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, jeżeli zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, przysługuje mu renta (art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego).
Zadośćuczynienie sąd przyznaje w odpowiedniej sumie za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego). Nie ma tu przelicznika ani ustawowego limitu. Znaczenie ma rozmiar cierpień, długość leczenia, trwałość następstw, wiek poszkodowanego i to, jak uraz zmienił jego codzienne funkcjonowanie.
Roszczenia kieruje się wprost do zakładu ubezpieczeń sprawcy (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 783). Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w terminie 30 dni od zawiadomienia o szkodzie, a gdy wyjaśnienie okoliczności w tym terminie okaże się niemożliwe, najpóźniej w terminie 90 dni, wypłacając wcześniej bezsporną część (art. 14 ust. 1 i 2 tej ustawy).
Czego nie robić po wypadku
Nie należy podpisywać ugody na pierwszą propozycję ubezpieczyciela. Ugoda obejmuje także te następstwa urazu, które ujawnią się później, a po jej zawarciu dopłata staje się praktycznie niemożliwa.
Nie należy przerywać leczenia i rehabilitacji dlatego, że sprawa trwa. Przerwa w leczeniu bywa odczytywana jako dowód ustąpienia dolegliwości i osłabia stanowisko poszkodowanego.
Nie należy zwlekać ze zgłoszeniem roszczeń. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, z upływem dwudziestu lat od popełnienia przestępstwa (art. 442¹ § 1 i 2 Kodeksu cywilnego).
Nie należy wreszcie opierać oceny własnej sprawy wyłącznie na procencie z tabeli. Ten sam procent przy różnym przebiegu leczenia i różnych następstwach prowadzi do zupełnie różnych kwot.
Wycena orientacyjna sprawy
Wysokości zadośćuczynienia nie da się odczytać z tabeli ani z kalkulatora. Orientacyjną wycenę roszczeń przygotowuję po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną i aktami szkody. Wstępna analiza sprawy oraz pierwsze spotkanie są bezpłatne.
Do analizy potrzebna jest dokumentacja z leczenia, decyzja ubezpieczyciela, jeżeli już zapadła, oraz opis okoliczności zdarzenia. Na tej podstawie przedstawiam ocenę, czy proponowana kwota odbiega od realiów sprawy i co da się jeszcze uzyskać.
Otrzymał Pan decyzję ubezpieczyciela i nie wie, czy kwota odpowiada rozmiarowi urazu? Proszę przesłać dokumentację, ocenię sprawę bezpłatnie.
Najczęstsze pytania
Czy ubezpieczyciel musi stosować tabelę uszczerbku z rozporządzenia?
Nie musi. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. reguluje orzekanie o uszczerbku na potrzeby jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego. W sprawie z OC sprawcy ubezpieczyciel stosuje tę ocenę posiłkowo albo posługuje się własną tabelą z ogólnych warunków ubezpieczenia. W razie sporu rozmiar uszczerbku ustala biegły w postępowaniu sądowym.
Ile procent uszczerbku daje konkretny uraz?
Ocena procentowa podaje dla większości uszkodzeń przedział, a nie jedną liczbę. Przy przedziale stopień uszczerbku ustala się w jego granicach, biorąc pod uwagę obraz kliniczny, stopień uszkodzenia czynności narządu i powikłania. Narzędzie na tej stronie pokazuje pozycje i przedziały odpowiadające wskazanej okolicy ciała, ale procentu w konkretnej sprawie nie wyznacza żaden kalkulator.
Czy z procentu uszczerbku można wyliczyć zadośćuczynienie?
Nie. Sąd przyznaje odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawie art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego i ocenia całokształt następstw urazu. Procent uszczerbku jest jedną z okoliczności, nie mnożnikiem.
Ile czasu ma ubezpieczyciel na wypłatę odszkodowania?
Trzydzieści dni od zawiadomienia o szkodzie. Jeżeli wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia w tym terminie okaże się niemożliwe, wypłata następuje w terminie czternastu dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od zgłoszenia. Bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel wypłaca w terminie podstawowym. Wynika to z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Kiedy zgłosić się do adwokata po wypadku?
Najlepiej przed przyjęciem propozycji ubezpieczyciela, a najpóźniej zaraz po otrzymaniu decyzji. Po podpisaniu ugody pole manewru praktycznie się zamyka. Wstępna analiza sprawy jest u mnie bezpłatna, więc sprawdzenie decyzji nic nie kosztuje.
Ile kosztuje prowadzenie sprawy o odszkodowanie?
Zasady wynagrodzenia ustalam indywidualnie, po ocenie sprawy, i zapisuję w umowie przed podjęciem czynności. Wstępna analiza i pierwsze spotkanie są bezpłatne.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 954) wraz z załącznikiem zawierającym ocenę procentową.
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), w szczególności art. 415, art. 435, art. 436, art. 444, art. 445 i art. 442¹.
- Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 783), w szczególności art. 14 i art. 19.
Autor
Bartosz Krycki, adwokat, numer wpisu WRO/ADW/2758. Kancelaria Adwokacka we Wrocławiu, ul. Legnicka 52 lok. 503, 54-204 Wrocław. Prowadzi sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie po wypadkach komunikacyjnych, wypadkach przy pracy i błędach medycznych, dla klientów z całej Polski.
