Zatrzymanie za wykroczenie

Zatrzymanie za wykroczenie

Zatrzymanie za wykroczenie może nastąpić tylko wobec osoby ujętej na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia. Uprawnionymi do zatrzymania są przede wszystkim Policja oraz inne organy wskazane w ustawie, a w określonych okolicznościach również osoby prywatne w ramach tzw. ujęcia obywatelskiego.

Art.  45.  [Zatrzymanie przez Policję i zatrzymanie obywatelskie]

Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia lub bezpośrednio potem, jeżeli:

1) zachodzą podstawy do zastosowania wobec niej postępowania przyspieszonego;

2) nie można ustalić jej tożsamości.

Pojęcie “gorącego uczynku” i “bezpośrednio potem”

Sformułowanie “na gorącym uczynku” oznacza zatrzymanie osoby w chwili popełniania wykroczenia, czyli w trakcie realizacji znamion czynu zabronionego. Natomiast wyrażenie “bezpośrednio potem” odnosi się do zatrzymania po popełnieniu wykroczenia, ale w czasie bezpośrednio następującym po jego popełnieniu. Określenie “bezpośrednio potem” obejmuje na przykład zatrzymanie w czasie pościgu za sprawcą.

Zatrzymanie w celu ustalenia tożsamości

Przykładowo, sytuacja, gdy na gorącym uczynku wykroczenia (np. zakłócania porządku publicznego podczas awantury na ulicy) zatrzymana osoba nie posiada przy sobie dokumentów tożsamości. W takim przypadku Policja ma prawo zatrzymać taką osobę, aby przeprowadzić czynności umożliwiające ustalenie jej tożsamości. Praktycznie oznacza to, że funkcjonariusze zatrzymują podejrzanego i przewożą go na komisariat, gdzie przeprowadzają niezbędne weryfikacje.

Zatrzymanie w celu zastosowania postępowania przyspieszonego

Postępowanie przyspieszone jest szczególnym trybem rozpoznawania spraw o wykroczenia, który charakteryzuje się skróceniem niektórych terminów procesowych oraz uproszczeniem procedury.

Postępowanie przyspieszone stosuje się do osób niemających stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Postępowanie przyspieszone stosuje się również do osób przebywających jedynie czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

Warto zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wprowadził pewne ograniczenia w stosowaniu tej podstawy zatrzymania. W szczególności, uznał za niekonstytucyjne przepisy dopuszczające zatrzymanie osoby przebywającej jedynie czasowo na terytorium Polski, której tożsamość została ustalona, a której zarzuca się popełnienie wykroczenia zagrożonego wyłącznie grzywną. Ta zmiana normatywna stanowi istotne zawężenie możliwości stosowania zatrzymania wobec cudzoziemców przebywających czasowo w Polsce.

Czas trwania zatrzymania

Czas zatrzymania osoby w sprawach o wykroczenia jest ściśle limitowany. Zgodnie z przepisami, zatrzymanie może trwać:

1. Nie dłużej niż 24 godziny – w przypadku standardowego zatrzymania
2. Nie dłużej niż 48 godzin – jeżeli wobec zatrzymanego istnieją podstawy do zastosowania postępowania przyspieszonego.

Okres zatrzymania liczy się od chwili faktycznego ujęcia przez policjanta. Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy:

• Ustanie przyczyna zatrzymania (np. po ustaleniu tożsamości)
• Upłynie maksymalny dozwolony czas zatrzymania.