Dla przedsiębiorców

Prawo karne gospodarcze i karne skarbowe. Obrona zarządu, właścicieli i księgowych

Za przestępstwa skarbowe odpowiada jak sprawca nie tylko podatnik, ale także ten, kto na podstawie prawa, umowy albo faktycznie zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, firmy (art. 9 § 3 k.k.s.). Zarzuty karne mogą więc dotyczyć członka zarządu, prokurenta, właściciela i księgowej. W wielu sprawach o wyniku decyduje to, co zrobi się na samym początku, w tym czy można jeszcze skorzystać z korekty deklaracji albo czynnego żalu.

Zakres spraw

Z jakimi zarzutami przychodzą Klienci

Niegospodarność

Wyrządzenie znacznej szkody majątkowej spółce przez osobę, która zajmuje się jej sprawami (art. 296 k.k.).

Pokrzywdzenie wierzycieli

Ukrywanie albo zbywanie majątku w obliczu niewypłacalności, przenoszenie majątku na nową spółkę (art. 300 i 301 k.k.).

Oszustwo

Zarzut doprowadzenia kontrahenta do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie go w błąd (art. 286 k.k.).

Przestępstwa skarbowe

Nieujawnienie podstawy opodatkowania, nieprawdziwa deklaracja, niewpłacenie pobranego podatku (art. 54, 56 i 77 k.k.s.).

Kto odpowiada w firmie

W prawie karnym skarbowym odpowiada nie tylko sam podatnik. Artykuł 9 § 3 k.k.s. obejmuje każdego, kto zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, także na podstawie faktycznego wykonywania tych spraw. W prawie karnym gospodarczym podobnie szeroki jest krąg osób przy niegospodarności. Dotyczy ona każdego, kto na podstawie ustawy, decyzji albo umowy zajmuje się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą innego podmiotu (art. 296 § 1 k.k.).

Korekta i czynny żal

  • Korekta deklaracji. Sprawca czynu dotyczącego złożenia deklaracji nie podlega karze, jeżeli złożono prawnie skuteczną korektę, na warunkach z art. 16a k.k.s.
  • Czynny żal. Nie podlega karze sprawca, który zawiadomił organ ścigania o popełnionym czynie i ujawnił jego istotne okoliczności, pod warunkiem uiszczenia uszczuplonej należności w wyznaczonym terminie (art. 16 § 1 i 2 k.k.s.).
  • Warunki i wyłączenia. Obie instytucje mają warunki i ograniczenia określone w ustawie. Ocenę, czy są jeszcze dostępne, trzeba zrobić przed jakimkolwiek kontaktem z urzędem.

Gdy grozi niewypłacalność

Okres poprzedzający niewypłacalność jest szczególnie ryzykowny. Odpowiada karnie ten, kto w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości udaremnia albo uszczupla zaspokojenie wierzyciela, na przykład przez ukrycie, zbycie albo darowanie składników majątku (art. 300 § 1 k.k.). Karalne jest też przeniesienie majątku na nowo utworzoną jednostkę gospodarczą ze szkodą dla kilku wierzycieli (art. 301 § 1 k.k.). Decyzje o sprzedaży majątku, zmianie struktury firmy albo spłacie wybranych wierzycieli w tym okresie trzeba podejmować z adwokatem.

Wezwanie na przesłuchanie

Wezwanie na przesłuchanie w sprawie gospodarczej albo skarbowej nie zawsze oznacza zarzuty, ale zawsze wymaga przygotowania. Status, w jakim ktoś jest wzywany, i zakres pytań wpływają na to, co warto powiedzieć i czego odmówić. Przed przesłuchaniem trzeba poznać dokumenty, które ma organ, i własną dokumentację firmy.

Proszę opisać sprawę

Proszę krótko opisać sytuację i przesłać otrzymane wezwanie albo protokół kontroli. W ciągu jednego dnia roboczego odpowiem i podam koszt prowadzenia sprawy.

Opisz sprawę

Ważne instytucje

Korekta

Korekta deklaracji

Skuteczna korekta wyłącza karalność czynu dotyczącego deklaracji, na warunkach ustawy.

art. 16a k.k.s.

Czynny żal

Zawiadomienie organu

Ujawnienie czynu i zapłata należności w wyznaczonym terminie wyłączają karalność, na warunkach ustawy.

art. 16 k.k.s.

Art. 9 § 3

Odpowiedzialność za sprawy firmy

Odpowiada także osoba faktycznie zajmująca się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi.

art. 9 § 3 k.k.s.

Jak prowadzę sprawę

01

Ocena

Ustalam, czego dotyczy postępowanie, jakie dokumenty ma organ i jaki jest status klienta.

02

Strategia

Oceniam, czy dostępne są korekta albo czynny żal, i przygotowuję klienta do przesłuchania.

03

Obrona

Prowadzę obronę w postępowaniu przygotowawczym i przed sądem.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania

Tak. Odpowiedzialność karna skarbowa obejmuje osoby, które zajmują się sprawami gospodarczymi firmy, w tym na podstawie faktycznego wykonywania tych spraw. Kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie podejmował decyzje i co wiedział członek zarządu.

Może wystarczyć, jeżeli spełnia warunki z art. 16a k.k.s. Ustawa przewiduje warunki i wyłączenia, dlatego korektę przygotowuje się razem z oceną ryzyka karnego, a nie po fakcie.

Warto skonsultować przesłuchanie przed stawiennictwem. Świadek w sprawie spółki może później stać się podejrzanym, a pierwsze zeznania zostają w aktach.

W okresie grożącej niewypłacalności takie decyzje niosą ryzyko odpowiedzialności karnej za pokrzywdzenie wierzycieli. Przed sprzedażą majątku trzeba ocenić sytuację finansową spółki i skutki transakcji.

Sprawy karne i karne skarbowe są płatne od pierwszej oceny sytuacji. Wynagrodzenie ustalam po zapoznaniu się ze sprawą i zapisuję w umowie przed rozpoczęciem obrony.

Gdy tylko pojawi się kontrola, wezwanie albo informacja o postępowaniu. Możliwość korekty i czynnego żalu zależy od czasu i od tego, co organ już wie.

Źródła

Podstawa prawna

  • Kodeks karny, art. 286, 296, 300 i 301.
  • Ustawa z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, art. 9 § 3, 16, 16a, 54, 56 i 77.

Wiedza prawna

Powiązane strony