Zatrzymanie prawa jazdy uruchamia kilka terminów naraz. Część działa na korzyść kierowcy, bo gdy organ ich nie dotrzyma, prawo jazdy wraca. Część działa przeciwko niemu, bo jazda po ich upływie ma własne, poważniejsze skutki. Wszystko zależy od tego, z jakiej przyczyny policjant zatrzymał dokument.
W pigułce
- Czas jazdy na pokwitowaniu zależy od przyczyny zatrzymania. Przy podejrzeniu alkoholu nie wolno jechać wcale. Przy prędkości o ponad 50 km/h wolno jechać 24 godziny, a przy kolizji 7 dni.
- Zatrzymanie prawa jazdy to wpis w centralnej ewidencji kierowców. Dokument wydany w kraju nie musi fizycznie trafić do policjanta.
- Po kolizji albo alkoholu sąd albo prokurator ma 14 dni na postanowienie. Brak postanowienia oznacza zwrot prawa jazdy, a na postanowienie przysługuje zażalenie.
- Przy prędkości decyduje starosta. Zatrzymuje prawo jazdy na 3 miesiące z rygorem natychmiastowej wykonalności, a po tym czasie zwrot następuje automatycznie.
- Jazda w okresie zatrzymania przez starostę kończy się cofnięciem uprawnień na 5 lat. To skutek, którego nie da się później złagodzić wyrokiem.
- Przy kolizji zakaz prowadzenia pojazdów jest możliwy, nie obowiązkowy. Sąd orzeka go od 6 miesięcy do 3 lat, a okres zatrzymania prawa jazdy zalicza na poczet zakazu.
- Mandat można odmówić. Przyjęty mandat staje się prawomocny, a punkty przybywają z dniem jego uprawomocnienia.
- Jazda po cofnięciu uprawnień jest przestępstwem z art. 180a Kodeksu karnego. Sąd obowiązkowo orzeka wtedy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Co się właśnie stało
Policjant zatrzymuje prawo jazdy wydane w kraju przez wprowadzenie informacji do centralnej ewidencji kierowców. Kierowca dostaje pokwitowanie. Podstawą jest art. 135 i art. 135b Prawa o ruchu drogowym.
W części przypadków policjant musi zatrzymać prawo jazdy. Dotyczy to podejrzenia jazdy po alkoholu, przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym albo na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza nim, przewozu osób ponad liczbę miejsc, driftu i naruszeń przy tachografie. W innych sprawach, na przykład po kolizji, policjant może zatrzymać prawo jazdy, gdy podejrzewa czyn, za który sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów.
- podejrzenie jazdy w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu
- podejrzenie jazdy po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu
art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a
- prędkość o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym albo na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza nim
- przewóz osób ponad liczbę miejsc
- drift i jazda z utratą styczności kół z nawierzchnią
- naruszenia przy tachografie
- przekroczenie 24 punktów po wezwaniu na kurs reedukacyjny, naruszenie zakazu w okresie próbnym
art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c i f, pkt 2 i 2a, ust. 5
- upływ terminu ważności prawa jazdy
- podejrzenie wykroczenia albo przestępstwa, za które sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów, na przykład spowodowanie kolizji
art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 3, ust. 4
Czas liczy się od chwili zatrzymania dokumentu. Podstawa: art. 135 Prawa o ruchu drogowym.
Pokwitowanie nie zawsze uprawnia do jazdy. Przy podejrzeniu alkoholu albo środka działającego podobnie nie uprawnia wcale. Termin 24 godzin albo 7 dni liczy się od chwili zatrzymania, a nie od końca dnia.
Dwa tory. Sąd albo starosta
Dalszy bieg sprawy zależy od przyczyny zatrzymania. Przy alkoholu i przy czynach z możliwym zakazem sprawa trafia do sądu albo prokuratora. Przy prędkości, przewozie osób, drifcie i tachografie o prawie jazdy decyduje starosta, a sprawa o wykroczenie toczy się obok.
Policja przekazuje ją najpóźniej w 7 dni od zatrzymania prawa jazdy.
Sąd albo prokurator wydaje je w 14 dni od otrzymania informacji. Przysługuje na nie zażalenie.
Zwrot następuje przez wpis do centralnej ewidencji kierowców.
Okres zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet zakazu.
art. 136 ust. 1 pkt 1 i art. 137 Prawa o ruchu drogowym, art. 29 § 4 k.w.
Policja przekazuje ją najpóźniej w dniu zatrzymania.
Zatrzymanie na 3 miesiące z rygorem natychmiastowej wykonalności.
Wpis w ewidencji bez wizyty w urzędzie. Zwrot następuje także wtedy, gdy sprawa w sądzie nie skończy się prawomocnie w 3 miesiące.
Decyzja starosty liczona od dnia stwierdzenia jazdy.
art. 136 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, art. 102 ust. 1c, 1da, 2b i 3 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami
Przy prędkości sprawa o wykroczenie toczy się obok toru starosty. Na czerwono terminy i skutki o największym znaczeniu dla kierowcy.
Policja przekazuje informację o zatrzymaniu sądowi albo prokuratorowi najpóźniej w 7 dni od zatrzymania prawa jazdy (art. 136 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym).
Sąd albo prokurator wydaje postanowienie o zatrzymaniu w 14 dni od otrzymania tej informacji. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Gdy postanowienia nie wydano, wydaje się postanowienie o zwrocie (art. 137 ust. 1, 3 i 4).
Zwrot następuje przez wpis do centralnej ewidencji kierowców (art. 137 ust. 6). Przy badaniu krwi albo moczu, którego wynik nie wpłynął w 30 dni, zwrot wpisuje się niezwłocznie (art. 136 ust. 4).
Starosta wydaje decyzję w 21 dni od powzięcia informacji. Zatrzymuje prawo jazdy na 3 miesiące i nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (art. 102 ust. 1c i 1da ustawy o kierujących pojazdami).
Okres liczy się od dnia zatrzymania prawa jazdy przez policjanta. Po jego upływie zwrot następuje automatycznie przez wpis w ewidencji (art. 102 ust. 1e i 2b).
Gdy sprawa o wykroczenie trafiła do sądu i nie skończyła się prawomocnie w 3 miesiące od zatrzymania, prawo jazdy także wraca automatycznie (art. 102 ust. 3).
Przepisy o zatrzymaniu nie działają, gdy kierowca działał w stanie wyższej konieczności, na przykład wiózł osobę ratowaną przed bezpośrednim niebezpieczeństwem (art. 102 ust. 1aa, art. 135 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym).
Policjant zatrzymuje dokument, pokwitowanie uprawnia do jazdy przez 7 dni. Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu, a zwrot następuje po ustaniu przyczyny (art. 102 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami).
Jazda samochodem w okresie zatrzymania prawa jazdy przez starostę, na przykład za prędkość, kończy się decyzją o cofnięciu uprawnień na 5 lat od dnia stwierdzenia jazdy (art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami).
Kolizja, prędkość, alkohol. Co grozi w sądzie
Kara grzywny za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu. Gdy inna osoba doznała obrażeń, grzywna wynosi co najmniej 1500 zł. Zakaz prowadzenia pojazdów sąd może orzec, ale nie musi (art. 86 § 3 k.w.).
Zakaz za wykroczenie trwa od 6 miesięcy do 3 lat. Okres zatrzymania prawa jazdy zalicza się na jego poczet (art. 29 § 1 i 4 k.w.).
Przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h oznacza grzywnę nie niższą niż 800 zł (art. 92a § 2 k.w.).
Przy przekroczeniu o ponad 50 km/h o prawie jazdy decyduje starosta, niezależnie od kary za wykroczenie.
Prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnienia to kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 zł. Zakaz prowadzenia pojazdów sąd orzeka obowiązkowo (art. 94 § 1 i 3 k.w.).
Jazda bez dokumentu przy sobie to inne, lżejsze wykroczenie z art. 95 k.w. Kara grzywny do 250 zł albo nagany.
Stan po użyciu alkoholu to wykroczenie z art. 87 k.w., stan nietrzeźwości to przestępstwo z art. 178a k.k. Szczegóły, progi stężenia i terminy opisuje strona Prawo jazdy zatrzymane za alkohol.
Zatrzymanie, zakaz i cofnięcie. Trzy różne rzeczy
Zatrzymanie prawa jazdy jest środkiem tymczasowym. Uprawnienie istnieje, ale nie wolno z niego korzystać po upływie ważności pokwitowania albo w okresie decyzji starosty. Zakaz prowadzenia pojazdów orzeka sąd w wyroku. Cofnięcie uprawnień to decyzja starosty, wydawana między innymi na podstawie orzeczonego zakazu.
- Kto
- policjant, potem sąd, prokurator albo starosta
- Uprawnienie
- istnieje, ale nie wolno z niego korzystać po upływie ważności pokwitowania
- Jazda mimo decyzji starosty
- cofnięcie uprawnień na 5 lat
- Kto
- sąd w wyroku za wykroczenie albo przestępstwo
- Uprawnienie
- starosta cofa je na podstawie orzeczonego zakazu
- Jazda wbrew zakazowi
- przestępstwo, pozbawienie wolności od 3 miesięcy do lat 5 (art. 244 k.k.)
- Kiedy
- zakaz sądowy, przeciwwskazania, utrata kwalifikacji, punkty, jazda w czasie zatrzymania
- Powrót
- decyzja o przywróceniu, po zakazie ponad rok także sprawdzenie kwalifikacji
- Jazda mimo cofnięcia
- przestępstwo z art. 180a k.k. i obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych
Podstawa: art. 102 i 103 ustawy o kierujących pojazdami, art. 42 § 1a, 180a i 244 k.k.
Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji o cofnięciu uprawnienia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 1a k.k.).
Odpowiedzialność wymaga świadomości, że wobec kierowcy wydano wykonalną decyzję. Decyzja z rygorem natychmiastowej wykonalności wiąże od doręczenia, a odwołanie nie wstrzymuje jej wykonania.
Niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Gdy po zakazie sądowym starosta cofnął uprawnienia, jedna jazda może naruszać jednocześnie art. 180a i art. 244 k.k.
Po orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów, po stwierdzeniu przeciwwskazań zdrowotnych albo psychologicznych, po negatywnym egzaminie sprawdzającym, po przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku oraz za jazdę w okresie zatrzymania prawa jazdy decyzją starosty (art. 103 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami).
Gdy cofnięcie wynikało z zakazu dłuższego niż rok i od cofnięcia minął ponad rok, przywrócenie uprawnień wymaga pozytywnego sprawdzenia kwalifikacji (art. 103 ust. 3).
Mandat i punkty karne
Mandat można odmówić. Funkcjonariusz ma obowiązek wskazać kwalifikację prawną, wysokość grzywny i skutki odmowy. Po odmowie sprawa trafia do sądu z wnioskiem o ukaranie (art. 97 § 2 i 3 oraz art. 99 k.p.w.).
Przyjęty mandat staje się prawomocny. Uchylić go można tylko w wąskich przypadkach, na przykład gdy czyn nie był wykroczeniem. Wniosek składa się najpóźniej w 7 dni od uprawomocnienia (art. 101 § 1 k.p.w.). Mandatu nie można nałożyć, gdy sąd musiałby orzec środek karny, na przykład obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów (art. 96 § 2 k.p.w.).
Przy kilku naruszeniach naraz punkty się sumuje, ale nie więcej niż 15.
Punkty przybywają z dniem uprawomocnienia mandatu albo wyroku, a nie w dniu kontroli.
Liczy się od uprawomocnienia, gdy grzywnę zapłacono w terminie. Przy późniejszej zapłacie liczy się od dnia zapłaty.
Jej przekroczenie oznacza obowiązek badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu.
Przekroczenie tej liczby w roku od wydania pierwszego prawa jazdy oznacza cofnięcie uprawnień.
Podstawa: art. 98, 98a ust. 2 pkt 1 i art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami.
Pierwsze kroki
- Sprawdzić na pokwitowaniu datę, godzinę i podstawę zatrzymania. Od podstawy zależy, czy wolno jechać i jak długo.
- Nie przyjmować mandatu, zanim nie będzie jasne, jaką kwalifikację wskazał funkcjonariusz i ile punktów się z nią wiąże.
- Przy torze sądowym policzyć 14 dni na postanowienie i 7 dni na zażalenie od jego doręczenia (art. 108 k.p.w., art. 460 k.p.k.).
- Przy torze starosty sprawdzić datę decyzji i datę zatrzymania, od której liczą się 3 miesiące.
- Nie wsiadać za kierownicę do dnia zwrotu widocznego w ewidencji.
Czego nie robić
W tym przypadku pokwitowanie nie daje żadnego prawa do kierowania.
Skutkiem jest cofnięcie uprawnień na 5 lat.
Przyjęty mandat jest prawomocny, a punkty przybywają od jego uprawomocnienia.
Decyzja z rygorem natychmiastowej wykonalności działa od doręczenia.
Każdy z tych stanów ma inne skutki i inną drogę wyjścia.
Gdzie te sprawy się rozstrzygają
Od niej zależą czas jazdy na pokwitowaniu, organ i terminy.
Brak postanowienia w 14 dni albo sprawa niezakończona w 3 miesiące oznacza zwrot prawa jazdy.
Od niej zależy, czy zakaz jest możliwy, obowiązkowy, czy w ogóle wykluczony.
To wybór o skutkach trudnych do odwrócenia.
przy zarzucie z art. 180a Kodeksu karnego.
Kiedy adwokat realnie coś zmienia
Wtedy rozstrzyga się, czy sprawa trafi do sądu.
Termin jest krótki, a zażalenie wymaga argumentów, a nie samej prośby.
Przy kolizji zakaz jest fakultatywny i sąd może go nie orzec.
Spór dotyczy wykonalności decyzji i świadomości kierowcy.
, dla których każdy dzień bez prawa jazdy oznacza utratę zarobku.
Pytania i odpowiedzi
To zależy od przyczyny. Przy podejrzeniu alkoholu nie wolno jechać wcale. Przy prędkości o ponad 50 km/h, przewozie osób ponad liczbę miejsc, drifcie albo tachografie wolno jechać 24 godziny. Przy kolizji i przy upływie ważności prawa jazdy wolno jechać 7 dni.
Nie. Zatrzymanie prawa jazdy wydanego w kraju polega na wpisie do centralnej ewidencji kierowców. Kierowca dostaje pokwitowanie.
Sąd albo prokurator wydaje wtedy postanowienie o zwrocie prawa jazdy. Zwrot następuje przez wpis do centralnej ewidencji kierowców.
Starosta zatrzymuje prawo jazdy na 3 miesiące. Okres liczy się od dnia zatrzymania przez policjanta, a zwrot następuje automatycznie. Gdy kierowca jeździ w tym czasie, starosta cofa uprawnienia na 5 lat.
Decyzja starosty zapada niezależnie od mandatu. Gdy jednak sprawa o wykroczenie trafi do sądu i nie skończy się prawomocnie w 3 miesiące od zatrzymania, prawo jazdy wraca automatycznie.
Nie automatycznie. Przy wykroczeniu z art. 86 k.w. zakaz prowadzenia pojazdów jest możliwy, ale nie obowiązkowy. Gdy sąd go orzeknie, okres zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet zakazu.
Po roku od uprawomocnienia mandatu albo wyroku, gdy grzywnę zapłacono w terminie. Przy późniejszej zapłacie rok liczy się od dnia zapłaty.
Zatrzymanie jest tymczasowe i uprawnienie trwa. Cofnięcie jest decyzją starosty, po której uprawnienia nie ma, a jazda wbrew niej jest przestępstwem z art. 180a Kodeksu karnego.
Wynagrodzenie ustalam indywidualnie. Zależy od tego, czy sprawa dotyczy wykroczenia, przestępstwa, czy także postępowania przed starostą, oraz od pilności sprawy.
Materiały szczegółowe
Terminy biegną od chwili zatrzymania prawa jazdy
Do oceny sprawy potrzebne jest pokwitowanie i informacja o podstawie zatrzymania. Proszę opisać sprawę przez formularz albo zadzwonić.
adw. Bartosz Krycki
Adwokat, wpis WRO/ADW/2758. Kancelaria Adwokacka we Wrocławiu, ul. Legnicka 52 lok. 503. Prowadzę sprawy drogowe, w tym o zatrzymanie prawa jazdy i zakaz prowadzenia pojazdów.
tel. 512 976 090, kancelaria@adwkrycki.pl