Tabela uszczerbku na zdrowiu. Co odpowiada Państwa urazowi

Po wypadku komunikacyjnym ubezpieczyciel sprawcy prędzej czy później poda procent uszczerbku na zdrowiu i zbuduje na nim swoją propozycję. Poniższe narzędzie pokazuje, jakie pozycje tabeli uszczerbkowej odpowiadają urazowi konkretnej okolicy ciała i jakie przedziały procentowe przewiduje dla nich obowiązująca ocena procentowa. Proszę wskazać miejsce urazu na sylwetce.

Interaktywna tabela uszczerbku na zdrowiu

Proszę kliknąć w okolicę ciała, w której doszło do urazu. Narzędzie pokaże pozycje oceny procentowej odpowiadające tej okolicy, typowe uszkodzenia oraz to, czego można żądać od ubezpieczyciela sprawcy.

Czym jest tabela uszczerbku na zdrowiu

Pod nazwą „tabela uszczerbku na zdrowiu” kryje się ocena procentowa stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 954).

Ocena procentowa dzieli uszkodzenia ciała na grupy według okolic anatomicznych i przypisuje im numerowane pozycje. Przy każdej pozycji znajduje się liczba procent albo przedział, w którym orzecznik ma się poruszać. Jeżeli dla danego rodzaju uszczerbku podano dolną i górną granicę, stopień ustala się w tych granicach, biorąc pod uwagę obraz kliniczny, stopień uszkodzenia czynności narządu oraz towarzyszące powikłania. Gdy w ocenie procentowej brakuje pozycji odpowiadającej urazowi, przypadek ocenia się według pozycji najbardziej zbliżonej.

To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Tabela została wydana na potrzeby postępowań o jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego, a nie na potrzeby spraw cywilnych o zadośćuczynienie od sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela.

Czy tabela wiąże ubezpieczyciela po wypadku komunikacyjnym

Nie wiąże. W sprawie z OC sprawcy podstawą odpowiedzialności są przepisy Kodeksu cywilnego, a nie rozporządzenie wykonawcze do ustawy wypadkowej. Ubezpieczyciele sięgają po ocenę procentową posiłkowo albo stosują własne tabele, załączone do ogólnych warunków ubezpieczenia. W postępowaniu sądowym rozmiar uszczerbku ustala biegły, a sąd ocenia jego opinię jak każdy inny dowód.

Praktyczny wniosek dla poszkodowanego jest taki, że procent z decyzji ubezpieczyciela nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem. Jest stanowiskiem strony, która ma zapłacić. Rozbieżność między procentem przyjętym przez ubezpieczyciela a wnioskami opinii biegłego bywa wielokrotna i to ona najczęściej decyduje o tym, czy warto kierować sprawę do sądu.

Kto ustala procent uszczerbku

Zależy to od trybu. W postępowaniu przed ubezpieczycielem procent wyznacza lekarz orzecznik działający na jego zlecenie, często wyłącznie na podstawie nadesłanej dokumentacji, bez badania poszkodowanego. W postępowaniu sądowym procent ustala biegły sądowy odpowiedniej specjalności, po badaniu i po zapoznaniu się z pełną dokumentacją leczenia.

Dlatego kompletność dokumentacji medycznej przesądza o wyniku sprawy częściej niż treść samego pozwu. Karta informacyjna z izby przyjęć, wypis ze szpitala, opisy badań obrazowych, skierowania na rehabilitację i zaświadczenia o niezdolności do pracy tworzą obraz, na którym pracuje biegły. Braki w tym obrazie działają na niekorzyść poszkodowanego.

Czego można żądać poza procentem uszczerbku

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę to tylko jedno z roszczeń. W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, a poszkodowany może żądać wyłożenia z góry sumy potrzebnej na koszty leczenia (art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, jeżeli zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, przysługuje mu renta (art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego).

Zadośćuczynienie sąd przyznaje w odpowiedniej sumie za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego). Nie ma tu przelicznika ani ustawowego limitu. Znaczenie ma rozmiar cierpień, długość leczenia, trwałość następstw, wiek poszkodowanego i to, jak uraz zmienił jego codzienne funkcjonowanie.

Roszczenia kieruje się wprost do zakładu ubezpieczeń sprawcy (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 783). Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie w terminie 30 dni od zawiadomienia o szkodzie, a gdy wyjaśnienie okoliczności w tym terminie okaże się niemożliwe, najpóźniej w terminie 90 dni, wypłacając wcześniej bezsporną część (art. 14 ust. 1 i 2 tej ustawy).

Czego nie robić po wypadku

Nie należy podpisywać ugody na pierwszą propozycję ubezpieczyciela. Ugoda obejmuje także te następstwa urazu, które ujawnią się później, a po jej zawarciu dopłata staje się praktycznie niemożliwa.

Nie należy przerywać leczenia i rehabilitacji dlatego, że sprawa trwa. Przerwa w leczeniu bywa odczytywana jako dowód ustąpienia dolegliwości i osłabia stanowisko poszkodowanego.

Nie należy zwlekać ze zgłoszeniem roszczeń. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, z upływem dwudziestu lat od popełnienia przestępstwa (art. 442¹ § 1 i 2 Kodeksu cywilnego).

Nie należy wreszcie opierać oceny własnej sprawy wyłącznie na procencie z tabeli. Ten sam procent przy różnym przebiegu leczenia i różnych następstwach prowadzi do zupełnie różnych kwot.

Wycena orientacyjna sprawy

Wysokości zadośćuczynienia nie da się odczytać z tabeli ani z kalkulatora. Orientacyjną wycenę roszczeń przygotowuję po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną i aktami szkody. Wstępna analiza sprawy oraz pierwsze spotkanie są bezpłatne.

Do analizy potrzebna jest dokumentacja z leczenia, decyzja ubezpieczyciela, jeżeli już zapadła, oraz opis okoliczności zdarzenia. Na tej podstawie przedstawiam ocenę, czy proponowana kwota odbiega od realiów sprawy i co da się jeszcze uzyskać.

Najczęstsze pytania

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 954) wraz z załącznikiem zawierającym ocenę procentową.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), w szczególności art. 415, art. 435, art. 436, art. 444, art. 445 i art. 442¹.
• Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 783), w szczególności art. 14 i art. 19.