Adwokat a kancelaria odszkodowawcza. Kto odpowiada za Państwa sprawę
Firmy odszkodowawcze, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z nazwą „kancelaria prawna” i kancelarie adwokackie działają na innych zasadach prawnych. Różnica nie polega na jakości pracy konkretnych osób. Chodzi o to, kto faktycznie prowadzi sprawę, jakie ma obowiązki i kto za nią odpowiada. Warto to sprawdzić przed podpisaniem umowy.
Firma odszkodowawcza to zawczyczaj spółka. Sprawą mogą się w niej zajmować różne osoby, także takie, które nie są prawnikami, a klient nie zawsze wie, kto konkretnie pracuje nad jego roszczeniem. Odpowiedzialność wobec klienta ponosi spółka jako strona umowy, a nie osoba, która prowadzi sprawę.
W mojej kancelarii od pierwszej rozmowy do wyroku zajmuję się sprawą osobiście. Wiedzą Państwo, z kim rozmawiają, komu powierzają dokumenty i kto za sprawę odpowiada, także dyscyplinarnie i z obowiązkowego ubezpieczenia OC adwokata.
Status i uprawnienia
Zwykła działalność gospodarcza. Przepisy nie wymagają od właścicieli ani pracowników wykształcenia prawniczego i egzaminu zawodowego, choć w praktyce takie osoby często współpracują z prawnikami. Formy wykonywania zawodu adwokata wylicza art. 4a Prawa o adwokaturze i jest to katalog zamknięty, w którym nie ma spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wpis konkretnej osoby na listę adwokatów można sprawdzić przed podpisaniem umowy w Krajowym Rejestrze Adwokatów.
Zawód regulowany: aplikacja, egzamin adwokacki, wpis na listę, ślubowanie i przynależność do izby adwokackiej. Mój wpis to WRO/ADW/2758, Izba Adwokacka we Wrocławiu, o mnie.
Reprezentacja przed sądem
Spółka nie może być pełnomocnikiem procesowym (art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego), więc na etapie sądowym sprawę prowadzi współpracujący adwokat albo radca prawny. Część umów opiera się natomiast na przelewie wierzytelności (art. 509 Kodeksu cywilnego) i wtedy firma występuje przed sądem we własnym imieniu, jako nabywca roszczenia. Warto sprawdzić, który z tych dwóch modeli przewiduje umowa, bo od tego zależy, czyje jest roszczenie i kto decyduje o ugodzie.
Ten sam adwokat prowadzi sprawę od pierwszego pisma do jej zakończenia i osobiście występuje przed sądem. Przebieg sprawy opisałem na stronie odszkodowania i zadośćuczynienia.
Ochrona tego, co mówi klient
Poufność w zakresie wynikającym z umowy i przepisów o ochronie danych osobowych.
Tajemnica adwokacka: obowiązek ustawowy niezależny od umowy i nieograniczony w czasie (art. 6 Prawa o adwokaturze).
Odpowiedzialność za błąd
Wynika z umowy i przepisów ogólnych. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej jest dobrowolne i zależy od danego podmiotu. Wiele firm takie ubezpieczenie ma, dlatego przed podpisaniem umowy warto poprosić o okazanie polisy.
Obowiązkowe ubezpieczenie OC adwokata oraz odpowiedzialność dyscyplinarna przed sądem dyscyplinarnym samorządu adwokackiego.
Wynagrodzenie
Zwykle procent od uzyskanej kwoty. Zasady wynikają z umowy z danym podmiotem, dlatego warto sprawdzić w niej, ile wyniesie wynagrodzenie, jeżeli sprawa zakończy się ugodą jeszcze przed sądem.
Ustalane w umowie z klientem, na piśmie, przed rozpoczęciem sprawy, po bezpłatnej wycenie. Zasady etyki zawodowej nie pozwalają uzależnić honorarium wyłącznie od ostatecznego wyniku sprawy, dopuszczalne jest natomiast dodatkowe honorarium za pozytywny wynik obok wynagrodzenia podstawowego.
Nadzór
Przepisy o działalności gospodarczej i ochronie konsumentów, a w razie sporu droga reklamacyjna i sądowa. Nadzór samorządu zawodowego obejmuje osoby wykonujące zawód adwokata lub radcy prawnego, więc do podmiotu, który takiego statusu nie ma, nie znajduje zastosowania.
Nadzór izby adwokackiej nad wykonywaniem zawodu i przestrzeganiem zasad etyki.
Zestawienie opisuje różnice w statusie prawnym, a nie ocenia poszczególnych podmiotów ani jakości ich pracy. Przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy warto zapytać wprost: kto imiennie poprowadzi sprawę, czy ta osoba jest adwokatem lub radcą prawnym oraz ile wyniesie wynagrodzenie w razie zakończenia sprawy ugodą na wczesnym etapie. Te pytania rozwinąłem w dziale pytania i odpowiedzi. Te same pytania warto zadać również mnie, a odpowiedzi zestawić z treścią umowy, ponieważ w razie sporu liczy się jej treść, a nie rozmowa.
Najczęstsze pytania
Czy firma odszkodowawcza może reprezentować mnie w sądzie?
Nie jako pełnomocnik. Przed sądem pełnomocnikiem może być adwokat albo radca prawny, a spółka do tego kręgu nie należy (art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Na etapie sądowym sprawę prowadzi więc współpracujący z firmą adwokat albo radca prawny.
Wyjątkiem jest umowa, w której klient przelewa roszczenie na firmę (art. 509 Kodeksu cywilnego). Wtedy firma pozywa we własnym imieniu jako nabywca roszczenia i to ona decyduje o ugodzie.
Czy można wypowiedzieć umowę z firmą odszkodowawczą?
Umowę o prowadzenie sprawy co do zasady można wypowiedzieć w każdym czasie, bo stosuje się do niej przepisy o zleceniu (art. 746 § 1 i art. 750 Kodeksu cywilnego). Trzeba jednak liczyć się z obowiązkiem zwrotu wydatków i zapłaty części wynagrodzenia za dotychczasowe czynności, a przy wypowiedzeniu bez ważnego powodu także z obowiązkiem naprawienia szkody.
Inaczej jest, gdy roszczenie zostało przelane na firmę, bo wtedy klient nie jest już jego właścicielem. Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem, opisuję na stronie umowa z firmą odszkodowawczą.
Ile kosztuje adwokat w sprawie o odszkodowanie?
Wstępna analiza sprawy i pierwsze spotkanie są w mojej kancelarii bezpłatne. Wynagrodzenie ustalam w umowie, przede wszystkim jako prowizję od kwoty uzyskanej od ubezpieczyciela.
Uzasadnione koszty pomocy prawnej na etapie postępowania u ubezpieczyciela mogą zostać zwrócone w ramach odszkodowania (uchwała SN z 13 marca 2012 r., III CZP 75/11). W sądzie koszty zastępstwa zwraca strona przegrywająca (art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).
Co dzieje się z moimi dokumentami i informacjami?
Adwokat musi zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku ze sprawą, i nikt nie może go z tego obowiązku zwolnić (art. 6 Prawa o adwokaturze). Tajemnica wynika z ustawy, a nie z umowy, więc nie zależy od jej treści.
W firmie odszkodowawczej poufność wynika z umowy i z przepisów o ochronie danych osobowych.
Kto odpowiada, jeżeli w sprawie zostanie popełniony błąd?
Adwokat odpowiada osobiście. Ma obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (art. 8a Prawa o adwokaturze) i podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej przed sądem dyscyplinarnym adwokatury.
W firmie odszkodowawczej odpowiedzialność wobec klienta ponosi spółka jako strona umowy, a ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej jest dobrowolne. Dlatego przed podpisaniem umowy warto poprosić o okazanie polisy.
MAJĄ PAŃSTWO JUŻ UMOWĘ
Umowa jest już podpisana albo leży do podpisu
Powyższe porównanie dotyczy wyboru. Jeżeli wybór został już dokonany i dokument leży na stole, znaczenie ma co innego: cztery postanowienia, które przesądzają o tym, ile z wypłaty zostanie w Państwa kieszeni.
- Od jakiej kwoty liczona jest prowizja, bo to ona rozstrzyga, a nie sama stawka.
- Czy umowa zawiera przelew wierzytelności i kto po nim jest wierzycielem.
- Czy wolno samodzielnie kontaktować się z ubezpieczycielem.
- Ile kosztuje rezygnacja i czy prowizja należy się mimo rozwiązania umowy.
Osobno opisuję, w jakim terminie i na jakiej podstawie można się z takiej umowy wycofać.