Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

Odmowa uznania wypadku przy pracy albo choroby zawodowej. Jak ją podważyć

Od tego, czy zdarzenie zostanie uznane za wypadek przy pracy, zależą świadczenia z ZUS i roszczenia wobec pracodawcy. ZUS odmawia świadczeń, gdy protokół powypadkowy nie uznaje zdarzenia za wypadek przy pracy albo zawiera stwierdzenia bezpodstawne (art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu w terminie miesiąca od jej doręczenia (art. 477⁹ § 1 k.p.c.).

Zakres spraw

Typowe powody odmowy

Brak przyczyny zewnętrznej

Pracodawca albo ZUS twierdzą, że uraz wynikał wyłącznie ze stanu zdrowia pracownika, a nie z czynnika zewnętrznego.

Brak związku z pracą

Zdarzenie nastąpiło w przerwie albo przy czynności, której nikt nie zlecił. Wypadkiem przy pracy jest też wypadek przy czynności na rzecz pracodawcy wykonywanej bez polecenia (art. 3 ust. 1 pkt 2).

Zarzut rażącego niedbalstwa

Odbiera świadczenia tylko wtedy, gdy udowodnione naruszenie zasad BHP było wyłączną przyczyną wypadku (art. 21 ust. 1).

Zarzut nietrzeźwości

Odbiera świadczenia tylko wtedy, gdy nietrzeźwy pracownik w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku (art. 21 ust. 2).

Choroba nieuznana za zawodową

Spór dotyczy oceny narażenia zawodowego i tego, czy choroba jest w wykazie chorób zawodowych.

Cztery elementy definicji

Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą (art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej). Wszystkie cztery elementy muszą wystąpić łącznie. Odmowa opiera się na zakwestionowaniu co najmniej jednego z nich, dlatego odwołanie trzeba zbudować wokół tego elementu.

Protokół powypadkowy

Pracodawca ma obowiązek ustalić w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyny wypadku (art. 234 § 1 k.p.). Protokół jest podstawą decyzji ZUS, a bez protokołu albo karty wypadku ZUS odmawia świadczeń (art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej). Gdy protokół ma braki formalne, ZUS zwraca go do uzupełnienia (art. 22 ust. 3).

Zespół powypadkowy sporządza protokół najpóźniej w ciągu 14 dni od zawiadomienia o wypadku (§ 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy). Przed zatwierdzeniem protokołu musi zapoznać poszkodowanego z jego treścią i pouczyć go o prawie zgłoszenia uwag i zastrzeżeń. Poszkodowany ma też prawo wglądu do akt i sporządzania z nich odpisów (§ 11 ust. 1 do 3). Po zgłoszeniu zastrzeżeń pracodawca zwraca protokół zespołowi do wyjaśnienia i uzupełnienia (§ 13 ust. 2).

Zatwierdzony protokół da się podważyć w sądzie pracy. Sąd Najwyższy dopuszcza powództwo o jego sprostowanie, także w części dotyczącej przyczyny wypadku (art. 189 k.p.c.).

Odwołanie od decyzji ZUS

Odwołanie wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, albo do protokołu w tym organie, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji (art. 477⁹ § 1 k.p.c.). W odwołaniu trzeba wskazać, który element definicji ZUS ocenił błędnie, i powołać dowody, na przykład zeznania świadków i opinię biegłego.

Analiza sprawy jest bezpłatna

Proszę przesłać protokół powypadkowy, decyzję ZUS albo krótko opisać zdarzenie. W ciągu jednego dnia roboczego odpiszę, czy i czego można żądać. Ocena jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.

Opisz sprawę

Terminy

1 miesiąc

Odwołanie od decyzji ZUS

Odwołanie od decyzji o odmowie świadczeń wnosi się na piśmie za pośrednictwem organu, który ją wydał, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

art. 477⁹ § 1 k.p.c.

3 lata

Roszczenia wobec pracodawcy i innych sprawców

Roszczenie przedawnia się po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Ten termin dotyczy także roszczeń uzupełniających wobec pracodawcy, bo wynikają one z Kodeksu cywilnego, a nie z Kodeksu pracy.

art. 442¹ § 1 i 3 k.c.

20 lat

Wypadek będący przestępstwem

Jeżeli szkoda wynikła z przestępstwa, na przykład z niedopełnienia obowiązków w zakresie BHP (art. 220 k.k.), termin wynosi dwadzieścia lat od dnia jego popełnienia.

art. 442¹ § 2 k.c.

Jak prowadzę sprawę

01

Dokumentacja

Zbieram protokół powypadkowy albo kartę wypadku, dokumentację medyczną, decyzje ZUS i dokumenty o szkoleniach BHP. Na tej podstawie widać, kto i za co odpowiada.

02

Wycena roszczeń

Wyceniam każde roszczenie osobno, od zadośćuczynienia po rentę i koszty opieki. Klient wie, o jaką kwotę walczymy i dlaczego.

03

ZUS, pracodawca albo sąd

Najpierw odwołanie od decyzji ZUS albo wezwanie pracodawcy i jego ubezpieczyciela. Jeżeli to nie wystarczy, składam pozew. O każdym kroku decyduje klient.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania

Brak protokołu nie zamyka sprawy. Pracownik może wytoczyć przed sądem pracy powództwo o ustalenie, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy (art. 189 k.p.c.). Według Sądu Najwyższego to sprawa o prawa majątkowe, więc w pozwie trzeba wskazać wartość przedmiotu sporu.

Miesiąc od dnia doręczenia decyzji (art. 477⁹ § 1 k.p.c.).

Wstępna analiza sprawy i pierwsze spotkanie są bezpłatne. Wynagrodzenie ustalam indywidualnie w umowie, po ocenie sprawy, a klient zna koszt przed jej podpisaniem. Różnice między adwokatem a kancelarią odszkodowawczą opisuję na stronie „Adwokat a kancelaria odszkodowawcza”.

Przed podpisaniem protokołu powypadkowego albo zaraz po otrzymaniu decyzji ZUS, żeby nie przekroczyć terminu na odwołanie.

Tak. Prowadzę sprawy klientów z całej Polski. Dokumenty można przesłać elektronicznie, a spotkanie może odbyć się online.

Źródła

Podstawa prawna

  • Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 3, 21 i 22.
  • Kodeks pracy, art. 234.
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870), § 9, 11 i 13.
  • Kodeks postępowania cywilnego, art. 189 i 477⁹ § 1.
  • Wyrok SN z 14 maja 2009 r., II PK 282/08, OSNP 2011, nr 1-2, poz. 7.
  • Postanowienie SN z 9 stycznia 2020 r., I PZ 15/19, OSNP 2020, nr 12, poz. 135.

Wiedza prawna

Powiązane strony