Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

Wypadek przy pracy. Odszkodowanie i zadośćuczynienie od pracodawcy ponad świadczenia z ZUS

Świadczenia z ZUS po wypadku przy pracy nie obejmują zadośćuczynienia za krzywdę, a jednorazowe odszkodowanie jest liczone według stałej stawki za każdy procent uszczerbku (art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). Brakującą część poszkodowany pracownik może dochodzić od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego, który stosuje się w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy (art. 300 k.p.). Pracodawca prowadzący zakład wprawiany w ruch siłami przyrody odpowiada na zasadzie ryzyka, czyli niezależnie od winy (art. 435 § 1 k.c.). Wstępna analiza sprawy jest bezpłatna.

Zakres spraw

Kogo reprezentuję

Pracownik po wypadku w zakładzie

Wypadek przy maszynie, upadek z wysokości, przygniecenie, poparzenie. Odpowiedzialność pracodawcy zależy od rodzaju zakładu i od naruszeń zasad BHP.

Pracownik po wypłacie z ZUS

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS nie zamyka sprawy. Zadośćuczynienia za krzywdę można żądać od pracodawcy osobno.

Pracownik z trwałym uszczerbkiem

Gdy wypadek ograniczył zdolność do pracy, w grę wchodzi renta od pracodawcy (art. 444 § 2 k.c.) obok renty z ubezpieczenia wypadkowego.

Rodzina pracownika, który zginął

Najbliżsi mają własne roszczenia wobec pracodawcy (art. 446 k.c.), niezależnie od jednorazowego odszkodowania z ZUS dla członków rodziny.

Co płaci ZUS, a czego nie płaci

Z ubezpieczenia wypadkowego przysługują między innymi zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, jednorazowe odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu i renta z tytułu niezdolności do pracy (art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej). Jednorazowe odszkodowanie wynosi 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku (art. 12 ust. 1).

Ubezpieczenie wypadkowe nie przewiduje zadośćuczynienia za ból, cierpienie i zmianę życia po wypadku. Tego świadczenia można żądać od podmiotu odpowiedzialnego za wypadek, w szczególności od pracodawcy.

Czego można żądać od pracodawcy

  • Zadośćuczynienia za krzywdę (art. 445 § 1 k.c.).
  • Kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki (art. 444 § 1 k.c.).
  • Utraconych zarobków w części, której nie pokryły świadczenia z ZUS (art. 361 § 2 k.c.).
  • Renty, gdy poszkodowany stracił zdolność do pracy albo zwiększyły się jego potrzeby (art. 444 § 2 k.c.).
  • Odszkodowania za zniszczone rzeczy osobiste i narzędzia pracy, z wyjątkiem samochodu i pieniędzy (art. 237¹ § 2 k.p.).

Kiedy odpowiada pracodawca

Pracodawca prowadzący przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody, na przykład energii elektrycznej, gazu albo paliw, odpowiada za szkodę wyrządzoną ruchem zakładu na zasadzie ryzyka. Zwolni go tylko siła wyższa albo wyłączna wina poszkodowanego lub osoby trzeciej (art. 435 § 1 k.c.). Inny pracownik tego samego zakładu nie jest osobą trzecią, więc jego wina pracodawcy nie zwalnia.

W pozostałych przypadkach pracodawca odpowiada za własną winę, na przykład za brak szkolenia, zabezpieczeń albo nadzoru (art. 415 k.c.), oraz za winę osób, którym powierzył wykonanie czynności pod swoim kierownictwem (art. 430 k.c.).

Uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy nie przesądza jeszcze odpowiedzialności pracodawcy. W procesie trzeba wykazać wszystkie jej przesłanki, czyli winę albo ruch zakładu, szkodę i związek przyczynowy.

Co obniża kwotę od pracodawcy

Świadczenia z ZUS nie przysługują, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez pracownika przepisów BHP, umyślne albo wskutek rażącego niedbalstwa, a także gdy pracownik w stanie nietrzeźwości w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku (art. 21 ust. 1 i 2 ustawy wypadkowej). W sporze z pracodawcą przyczynienie pracownika nie odbiera roszczenia, tylko obniża świadczenie stosownie do okoliczności (art. 362 k.c.).

Odpowiedzialność pracodawcy uzupełnia świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, dlatego sąd bierze je pod uwagę przy ustalaniu wysokości szkody. Jednorazowego odszkodowania z ZUS nie odejmuje się jednak automatycznie od zadośćuczynienia. Jeżeli pracownik przeznaczył je na leczenie i rehabilitację, sąd uwzględnia je przy zwrocie tych kosztów, a zadośćuczynienie pozostaje nienaruszone.

Analiza sprawy jest bezpłatna

Proszę przesłać protokół powypadkowy, decyzję ZUS albo krótko opisać zdarzenie. W ciągu jednego dnia roboczego odpiszę, czy i czego można żądać. Ocena jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.

Opisz sprawę

Terminy

1 miesiąc

Odwołanie od decyzji ZUS

Odwołanie od decyzji o odmowie świadczeń wnosi się na piśmie za pośrednictwem organu, który ją wydał, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

art. 477⁹ § 1 k.p.c.

3 lata

Roszczenia wobec pracodawcy i innych sprawców

Roszczenie przedawnia się po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Ten termin dotyczy także roszczeń uzupełniających wobec pracodawcy, bo wynikają one z Kodeksu cywilnego, a nie z Kodeksu pracy.

art. 442¹ § 1 i 3 k.c.

20 lat

Wypadek będący przestępstwem

Jeżeli szkoda wynikła z przestępstwa, na przykład z niedopełnienia obowiązków w zakresie BHP (art. 220 k.k.), termin wynosi dwadzieścia lat od dnia jego popełnienia.

art. 442¹ § 2 k.c.

Jak prowadzę sprawę

01

Dokumentacja

Zbieram protokół powypadkowy albo kartę wypadku, dokumentację medyczną, decyzje ZUS i dokumenty o szkoleniach BHP. Na tej podstawie widać, kto i za co odpowiada.

02

Wycena roszczeń

Wyceniam każde roszczenie osobno, od zadośćuczynienia po rentę i koszty opieki. Klient wie, o jaką kwotę walczymy i dlaczego.

03

ZUS, pracodawca albo sąd

Najpierw odwołanie od decyzji ZUS albo wezwanie pracodawcy i jego ubezpieczyciela. Jeżeli to nie wystarczy, składam pozew. O każdym kroku decyduje klient.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania

Tak. Jednorazowe odszkodowanie z ZUS nie jest zadośćuczynieniem za krzywdę i nie odlicza się go automatycznie od zadośćuczynienia należnego od pracodawcy.

Wstępna analiza sprawy i pierwsze spotkanie są bezpłatne. Wynagrodzenie ustalam indywidualnie w umowie, po ocenie sprawy, a klient zna koszt przed jej podpisaniem. Różnice między adwokatem a kancelarią odszkodowawczą opisuję na stronie „Adwokat a kancelaria odszkodowawcza”.

Sąd pracy. Roszczenia uzupełniające wobec pracodawcy są roszczeniami związanymi ze stosunkiem pracy (art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.), a Sąd Najwyższy od lat przyjmuje, że rozpoznają je sądy pracy.

Jak najszybciej po wypadku, najlepiej przed podpisaniem protokołu powypadkowego. Jego ustalenia mają znaczenie zarówno dla ZUS, jak i w sporze z pracodawcą.

Tak. Prowadzę sprawy klientów z całej Polski. Dokumenty można przesłać elektronicznie, a spotkanie może odbyć się online.

Źródła

Podstawa prawna

  • Kodeks pracy, art. 237¹ i 300.
  • Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 6, 12 i 21.
  • Kodeks cywilny, art. 361, 362, 415, 430, 435, 444 i 445.
  • Kodeks postępowania cywilnego, art. 476 § 1 pkt 1.
  • Uchwała SN z 24 listopada 1993 r., II PZP 3/93.
  • Wyrok SN z 7 lipca 1995 r., II PRN 6/95, OSNP 1996, nr 4, poz. 61.
  • Wyrok SN z 27 listopada 2018 r., I PK 169/17, OSNP 2019, nr 6, poz. 72.
  • Wyrok SN z 17 lipca 2019 r., I PK 68/18, OSNP 2020, nr 7, poz. 66.
  • Wyrok SN z 10 października 2019 r., I PK 137/18, OSNP 2020, nr 9, poz. 90.
  • Wyrok SA w Gdańsku z 24 kwietnia 2018 r., III APa 1/18.

Wiedza prawna

Powiązane strony