Wypadki w rolnictwie
Wypadek przy maszynie rolniczej albo zwierzętach gospodarskich. Kto odpowiada
Za szkodę wyrządzoną ruchem ciągnika albo innego pojazdu mechanicznego jego posiadacz odpowiada na zasadzie ryzyka, czyli niezależnie od winy (art. 436 § 1 k.c.). Za szkodę wyrządzoną przez zwierzę odpowiada ten, kto je chowa albo się nim posługuje, chyba że ani on, ani osoba, za którą odpowiada, nie ponoszą winy (art. 431 § 1 k.c.). Szkody związane z posiadaniem gospodarstwa, także wyrządzone ruchem pojazdów wolnobieżnych, pokrywa OC rolnika (art. 50 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Zakres spraw
Sytuacje, w których pomagam
Wciągnięcie przez maszynę
Wał przekaźnika mocy bez osłony, sieczkarnia, prasa. Spór dotyczy zwykle zabezpieczeń i instruktażu.
Przewrócenie ciągnika
Praca na skarpie albo zbyt duże obciążenie. Znaczenie ma stan techniczny i to, kto kierował.
Potrącenie przez ciągnik
Na drodze publicznej szkodę pokrywa OC posiadacza pojazdu mechanicznego.
Atak zwierzęcia
Byk, krowa, koń albo pies gospodarski. Odpowiada osoba, która zwierzę chowa (art. 431 § 1 k.c.).
Maszyny rolnicze
Ciągnik i kombajn to mechaniczne środki komunikacji, więc ich posiadacz odpowiada na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 k.c.). Gdy funkcjonowanie gospodarstwa zależy od maszyn napędzanych siłami przyrody, rolnik może odpowiadać na zasadzie ryzyka także za wypadek przy maszynie stacjonarnej (art. 435 § 1 k.c.). Decyduje to, czy bez tych maszyn gospodarstwo w ogóle mogłoby prowadzić produkcję, a nie sama ich liczba. W pozostałych przypadkach trzeba wykazać winę, na przykład brak osłon albo instruktażu (art. 415 k.c.).
Czego można żądać
- Zadośćuczynienia za krzywdę (art. 445 § 1 k.c.).
- Kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki (art. 444 § 1 k.c.).
- Utraconych dochodów z gospodarstwa (art. 361 § 2 k.c.).
- Renty, gdy poszkodowany stracił zdolność do pracy albo zwiększyły się jego potrzeby (art. 444 § 2 k.c.).
Uszczerbek na zdrowiu i wysokość zadośćuczynienia
Procent trwałego uszczerbku można sprawdzić w interaktywnej tabeli. Widełki kwot zadośćuczynienia dla najczęstszych urazów opisałem osobno.
Zwierzęta gospodarskie
Osoba, która chowa zwierzę albo się nim posługuje, odpowiada za wyrządzoną przez nie szkodę także wtedy, gdy zwierzę uciekło (art. 431 § 1 k.c.). Uwolni się tylko, jeżeli wykaże, że ani ona, ani osoba, za którą odpowiada, nie ponoszą winy. Nawet wtedy sąd może przyznać naprawienie szkody, gdy przemawiają za tym zasady współżycia społecznego, zwłaszcza porównanie sytuacji majątkowej stron (art. 431 § 2 k.c.).
Z czego zostanie wypłacone odszkodowanie
Gdy szkoda wiąże się z posiadaniem gospodarstwa, odszkodowanie wypłaca ubezpieczyciel z OC rolnika, także za szkody wyrządzone ruchem pojazdów wolnobieżnych używanych w gospodarstwie (art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Przy wypadku na drodze z udziałem ciągnika roszczenie kieruje się do ubezpieczyciela OC posiadacza pojazdu mechanicznego.
Analiza sprawy jest bezpłatna
Proszę przesłać decyzję KRUS albo ubezpieczyciela albo krótko opisać zdarzenie. W ciągu jednego dnia roboczego odpiszę, czy i czego można żądać. Ocena jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.
Terminy
6 miesięcy
Zgłoszenie wypadku do KRUS
O wypadku przy pracy rolniczej trzeba zawiadomić Kasę bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 6 miesięcy. Spóźnienie nie odbiera prawa automatycznie, ale ocenia się je przy ustalaniu prawa do jednorazowego odszkodowania.
art. 45 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
1 miesiąc
Odwołanie od decyzji KRUS
Od decyzji Prezesa KRUS przysługuje odwołanie do sądu. Wnosi się je na piśmie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie miesiąca od jej doręczenia.
art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 477⁹ § 1 k.p.c.
3 lata
Roszczenia wobec sprawcy i ubezpieczyciela
Roszczenie przedawnia się po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przy szkodzie na osobie termin nie skończy się wcześniej niż trzy lata od dowiedzenia się o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej.
art. 442¹ § 1 i 3 k.c.
Jak prowadzę sprawę
Dokumentacja
Zbieram zgłoszenie wypadku, dokumentację medyczną, orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS i decyzje Kasy. Na tej podstawie widać, kto i za co odpowiada.
Wycena roszczeń
Wyceniam każde roszczenie osobno, od zadośćuczynienia po rentę i koszty opieki. Klient wie, o jaką kwotę walczymy i dlaczego.
KRUS, ubezpieczyciel albo sąd
Najpierw odwołanie od decyzji KRUS albo zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi sprawcy. Jeżeli to nie wystarczy, składam pozew. O każdym kroku decyduje klient.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania
Czy rolnik odpowiada za byka, który uciekł z pastwiska?
Tak. Odpowiada także za zwierzę, które się zabłąkało albo uciekło, chyba że wykaże brak winy swojej i osób, za które odpowiada (art. 431 § 1 k.c.).
Kto zapłaci, jeżeli ciągnik nie był ubezpieczony?
Gdy posiadacz zidentyfikowanego pojazdu nie miał obowiązkowego OC, roszczenie zaspokaja Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (art. 98 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Ile kosztuje prowadzenie takiej sprawy?
Wstępna analiza sprawy i pierwsze spotkanie są bezpłatne. Wynagrodzenie ustalam indywidualnie w umowie, po ocenie sprawy, a klient zna koszt przed jej podpisaniem. Różnice między adwokatem a kancelarią odszkodowawczą opisuję na stronie „Adwokat a kancelaria odszkodowawcza”.
Kiedy najlepiej zgłosić się do adwokata?
Jak najszybciej po wypadku, zanim maszyna zostanie naprawiona albo sprzedana, bo jej stan bywa kluczowym dowodem.
Czy prowadzi Pan sprawy spoza Wrocławia?
Tak. Prowadzę sprawy klientów z całej Polski. Dokumenty można przesłać elektronicznie, a spotkanie może odbyć się online.
Źródła
Podstawa prawna
- Kodeks cywilny, art. 415, 431, 435, 436, 444 i 445.
- Wyrok SN z 15 lutego 2008 r., I CSK 376/07, OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 117.
- Wyrok SA w Warszawie z 26 września 2018 r., VI ACa 384/17.
- Ustawa z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 783), art. 50 i 98.
Wiedza prawna