Wypadki w rolnictwie
Wypadek pomocnika rolnika i osoby pracującej w gospodarstwie bez umowy
Pomocnik rolnika, czyli osoba pełnoletnia zatrudniona na umowę o pomocy przy zbiorach, podlega ubezpieczeniu wypadkowemu w KRUS, ale tylko w zakresie jednorazowego odszkodowania (art. 6 pkt 2a, art. 7 ust. 1a i art. 91a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Osoba, która pomaga w gospodarstwie bez żadnej umowy i nie jest domownikiem, nie ma ubezpieczenia w KRUS. W obu przypadkach, gdy wypadek był skutkiem zaniedbania rolnika albo osoby pracującej w gospodarstwie, odszkodowanie wypłaca ubezpieczyciel z OC rolnika (art. 50 i 51 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Zakres spraw
Kogo reprezentuję
Pomocnik przy zbiorach
Zbiór owoców, warzyw, chmielu, tytoniu i ziół na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach (art. 91a).
Domownik
Osoba bliska rolnikowi, która stale pracuje w gospodarstwie, jest ubezpieczona w KRUS jak rolnik (art. 6 pkt 2 i art. 7 ust. 1).
Pomoc sąsiedzka bez umowy
Brak KRUS nie odbiera roszczeń wobec rolnika i jego ubezpieczyciela OC.
Pracownik albo zleceniobiorca
Osoba zatrudniona na umowę o pracę albo zlecenie korzysta z ubezpieczenia w ZUS, jak przy każdym wypadku przy pracy.
Pomocnik rolnika w KRUS
Za wypadek przy pracy rolniczej pomocnika rolnika uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności określonych w umowie o pomocy przy zbiorach (art. 11 ust. 1a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Umowa obejmuje zbieranie plonów, usuwanie zbędnych części roślin oraz sortowanie i przygotowanie plonów do transportu, przechowywania albo sprzedaży (art. 91a ust. 2).
Czego można żądać
- Zadośćuczynienia za krzywdę (art. 445 § 1 k.c.).
- Kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki (art. 444 § 1 k.c.).
- Utraconych dochodów z gospodarstwa (art. 361 § 2 k.c.).
- Renty, gdy poszkodowany stracił zdolność do pracy albo zwiększyły się jego potrzeby (art. 444 § 2 k.c.).
Uszczerbek na zdrowiu i wysokość zadośćuczynienia
Procent trwałego uszczerbku można sprawdzić w interaktywnej tabeli. Widełki kwot zadośćuczynienia dla najczęstszych urazów opisałem osobno.
Praca bez umowy
Osoba, która pomaga w gospodarstwie bez umowy, nie dostanie jednorazowego odszkodowania z KRUS, chyba że jest domownikiem. Może natomiast żądać naprawienia szkody od rolnika na podstawie Kodeksu cywilnego. Ubezpieczenie OC rolnika obejmuje szkody wyrządzone w związku z posiadaniem gospodarstwa przez rolnika i przez każdą osobę, która w nim pracuje (art. 51 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Analiza sprawy jest bezpłatna
Proszę przesłać decyzję KRUS albo ubezpieczyciela albo krótko opisać zdarzenie. W ciągu jednego dnia roboczego odpiszę, czy i czego można żądać. Ocena jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.
Terminy
6 miesięcy
Zgłoszenie wypadku do KRUS
O wypadku przy pracy rolniczej trzeba zawiadomić Kasę bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 6 miesięcy. Spóźnienie nie odbiera prawa automatycznie, ale ocenia się je przy ustalaniu prawa do jednorazowego odszkodowania.
art. 45 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
1 miesiąc
Odwołanie od decyzji KRUS
Od decyzji Prezesa KRUS przysługuje odwołanie do sądu. Wnosi się je na piśmie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie miesiąca od jej doręczenia.
art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 477⁹ § 1 k.p.c.
3 lata
Roszczenia wobec sprawcy i ubezpieczyciela
Roszczenie przedawnia się po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przy szkodzie na osobie termin nie skończy się wcześniej niż trzy lata od dowiedzenia się o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej.
art. 442¹ § 1 i 3 k.c.
Jak prowadzę sprawę
Dokumentacja
Zbieram zgłoszenie wypadku, dokumentację medyczną, orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS i decyzje Kasy. Na tej podstawie widać, kto i za co odpowiada.
Wycena roszczeń
Wyceniam każde roszczenie osobno, od zadośćuczynienia po rentę i koszty opieki. Klient wie, o jaką kwotę walczymy i dlaczego.
KRUS, ubezpieczyciel albo sąd
Najpierw odwołanie od decyzji KRUS albo zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi sprawcy. Jeżeli to nie wystarczy, składam pozew. O każdym kroku decyduje klient.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania
Pomagałem sąsiadowi przy żniwach bez umowy. Czy coś mi przysługuje?
Tak, jeżeli wypadek był skutkiem zaniedbania rolnika albo osoby pracującej w gospodarstwie. Roszczenie kieruje się do ubezpieczyciela z OC rolnika (art. 50 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Czy pomocnik rolnika dostaje zasiłek chorobowy z KRUS?
Nie. Pomocnik rolnika jest ubezpieczony wyłącznie w zakresie jednorazowego odszkodowania (art. 7 ust. 1a).
Ile kosztuje prowadzenie takiej sprawy?
Wstępna analiza sprawy i pierwsze spotkanie są bezpłatne. Wynagrodzenie ustalam indywidualnie w umowie, po ocenie sprawy, a klient zna koszt przed jej podpisaniem. Różnice między adwokatem a kancelarią odszkodowawczą opisuję na stronie „Adwokat a kancelaria odszkodowawcza”.
Kiedy najlepiej zgłosić się do adwokata?
Zaraz po wypadku, póki świadkowie dobrze pamiętają jego przebieg.
Czy prowadzi Pan sprawy spoza Wrocławia?
Tak. Prowadzę sprawy klientów z całej Polski. Dokumenty można przesłać elektronicznie, a spotkanie może odbyć się online.
Źródła
Podstawa prawna
- Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1770), art. 6, 7, 11 i 91a.
- Ustawa z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 783), art. 50 i 51.
- Kodeks cywilny, art. 361, 444 i 445.
Wiedza prawna